The lowest water level (approx. 0.54 m) observed in this shallow aquifer was somewhere during the period of late Oct. 2025 whereas maximum water level (approx. 6.44 m BGL) occurred during the period of mid Jully 2025. The average water level (approx. 2.69 m) was observed somewhere in mid-Oct. 2025 and late April 2026. However, current live record shows the GW level of TW-14 is 3.19 m (as of 23/05/2026 @ 21.50 PM).

The water level remains consistently between ~3-7 m BGL making it a shallower aquifer. The data/chart shows that the water table (shallower depth) peaks at ~6-7 m around July 2025 then the water level drops sharply to ~3 m by Oct. 2025 and is then followed by the gradual recovery (i.e. rise in water level) through early 2026. The key point to note is that this aquifer demonstrates pronounced seasonal swings, with monsoon recharge and post monsoon depletion.

During Monsoon (June-July 2025), the data/chart shows the strong rise in water level (~6-7m) reflecting rainfall recharge. This is a typical characteristic of shallow aquifer that responds quickly to precipitations indicating strong surface-aquifer interactions. In Post monsoon (Sept. - Oct. 2025), the water level drops sharply ~3 m, suggesting heavy extraction and reduced recharge. This period marks the most critical stress point for this tubewell/aquifer with potential risk of wells running dry. The dry season (Dec. 2025 – May 2026), indicates that the water levels in this aquifer started to recover with gradual rise in water level (~5-6 m), showing aquifer resilience, slow recharge and extraction pressure compared to monsoon-driven rise.

Like other shallow aquifers, this tubewell also shows sharp water level fluctuations. Unlike deep aquifers, this site (tubewell) is highly sensitive and vulnerable to rainfall and extraction. Regarding this tubewell site, the site has quick recharge and depletion cycles and thus indicate strong dependence on surface recharge, but on higher contamination risks.

The data/chart indicates that Oct. 2025 is a high-risk period indicating water scarce situation possibly due to complete drying of wells due to destabilization of aquifer resulted by over extraction. Therefore, during this dry period of the cycle, priority should be made for resilience planning measures to ensure contingency measures to ensure supply within this post monsoon season. However, this tubewell /aquifer having shallow depth increases the contamination vulnerability, requiring regular testing of the water quality. Similarly, this site exemplifies high seasonal vulnerability, reinforcing the need for targeted resilience planning measures during this post monsoon and dry months. 

१४. ट्युबवेल @ सल्हेश मन्दिर-१३, गोलबजार

गोलबजार अध्ययन क्षेत्र अन्तर्गत, सल्हेश मन्दिरमा रहेको यो अनुगमन ट्युबवेल वडा नं. १३ को राजमार्गबाट दक्षिणी भेगमा पर्ने Gangetic Plain मा अवस्थित छ।

यस सतही भूगर्भीय जलभण्डार (shallow aquifer) मा सबैभन्दा न्यून जलसतह (करिब ०.५४ मिटर) सन् २०२५ को अक्टोबर अन्तिमतिरको अवधिमा देखिएको थियो भने अधिकतम जलसतह (जमिनको सतहमुनि करिब ६.४४ मिटर) सन् २०२५ को जुलाई मध्यतिरको अवधिमा कायम भएको थियो। सन् २०२५ को अक्टोबर मध्यतिर र सन् २०२६ को अप्रिल अन्तिमतिर औसत जलसतह (करिब २.६९ मिटर) पाइएको थियो। यद्यपि, हालको प्रत्यक्ष अभिलेख (live record) अनुसार ट्युबवेल-१४ (TW-14) को भूमिगत जलसतह ३.१९ मिटर रहेको छ (मिति २३/०५/२०२६, राती ०९:५० बजेको तथ्याङ्क अनुसार)।

जलसतह निरन्तर रूपमा जमिनको सतहमुनि (BGL) करिब ३ देखि ७ मिटरको बीचमा रहन्छ, जसले यो कम गहिराइको जलभण्डार (shallower aquifer) भएको कुरालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। तथ्याङ्क/रेखाचित्रले के देखाउँछ भने सन् २०२५ को जुलाईतिर जलसतह यसको उच्चतम बिन्दु (कम गहिराइ, करिब ६–७ मिटर) मा पुगेको देखिन्छ, त्यसपछि सन् २०२५ को अक्टोबरसम्ममा तीव्र रूपमा घटेर करिब ३ मिटरमा पुगेको देखिन्छ र सन् २०२६ को सुरुवाततिर पुनः बिस्तारै सुधार (अर्थात् जलसतहमा वृद्धि) हुन थालेको देखिन्छ । यहाँ ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुरा के हो भने यस जलभण्डारले मनसुनकालीन पुनर्भरण (monsoon recharge) र मनसुन उत्तर ह्रास (post monsoon depletion) का साथ स्पष्ट मौसमी उतारचढाव (pronounced seasonal swings) प्रदर्शन गरेको देखिन्छ।

मनसुन अवधि (जुन – जुलाई २०२५) मा, तथ्याङ्क/रेखाचित्रले जलसतहमा बलियो वृद्धि (करिब ६-७ मिटर) देखाउँछ, जसले वर्षाबाट भएको पुनर्भरणलाई प्रतिबिम्बित गर्छ। यो वर्षाप्रति चाँडो प्रतिक्रिया जनाउने सतही जलभण्डारको एक विशिष्ट विशेषता हो, जसले जमिनको सतह र जलभण्डारबीच बलियो अन्तरक्रिया (strong surface-aquifer interactions) रहेको सङ्केत गर्छ। मनसुन उत्तर सिजन (सेप्टेम्बर – अक्टोबर २०२५) मा जलसतह तीव्र रूपमा घटेर करिब ३ मिटरमा पुग्छ, जसले पानीको अत्यधिक दोहन भएको र पुनर्भरण घटेको सङ्केत गर्दछ। यो अवधिले यस ट्युबवेल/जलभण्डारका लागि ट्युबवेलहरू नै सुक्न सक्ने सम्भावित जोखिम सहितको सबैभन्दा बढी संवेदनशील चापको बिन्दु (critical stress point) लाई जनाउँछ। सुक्खा याम (डिसेम्बर २०२५ – मे २०२६) ले यस जलभण्डारको जलसतह क्रमिक वृद्धिका साथ (करिब ५–६ मिटर) सुधार हुन थालेको देखाउँछ, जसले जलभण्डारको पुनरुत्थान क्षमता (resilience) र सुस्त पुनर्भरणलाई सङ्केत गर्छ; तर मनसुन प्रेरित वृद्धिको तुलनामा यो सुधारको गति र दोहनको चाप फरक छ।

अन्य सतही वा कम गहिराइका जलभण्डारहरू जस्तै, यस ट्युबवेलले पनि जलसतहमा तीव्र उतारचढाव देखाउँछ। गहिरा जलभण्डारहरूको विपरित, यो क्षेत्र (ट्युबवेल) वर्षा र दोहनप्रति अत्यधिक संवेदनशील र जोखिमपूर्ण छ। यस ट्युबवेल क्षेत्रको सन्दर्भमा, तीव्र पुनर्भरण र ह्रासको चक्रले यो सतहको पुनर्भरणमा पूर्ण रूपमा निर्भर रहेको देखाउँछ, जसले गर्दा यहाँ प्रदूषणको उच्च जोखिम (higher contamination risks) रहन्छ।

तथ्याङ्क/रेखाचित्रले अक्टोबर २०२५ उच्च जोखिमको अवधि भएको औंल्याउँछ, जसले अत्यधिक दोहनका कारण जलभण्डार अस्थिर भई ट्युबवेलहरू पूर्ण रूपमा सुक्न सक्ने र पानीको अभाव हुने स्थितिलाई सङ्केत गर्छ। त्यसैले, चक्रको यस सुक्खा अवधिमा, मनसुन उत्तरको मौसमभित्रै पानी आपूर्ति सुनिश्चित गर्न आपतकालीन उपायहरू (contingency measures) तय गर्नका लागि उत्थानशीलता योजना (resilience planning) का उपायहरूलाई प्राथमिकता दिनुपर्दछ। यद्यपि, यो ट्युबवेल/जलभण्डारको गहिराइ कम भएकाले यसले प्रदूषणको संवेदनशीलतालाई बढाउँछ, जसका लागि पानीको गुणस्तर नियमित रूपमा परीक्षण गर्नुपर्ने हुन्छ। त्यसैगरी, यो क्षेत्रले उच्च मौसमी संवेदनशीलता/जोखिम (high seasonal vulnerability) को उदाहरण प्रस्तुत गर्दछ, जसले यस मनसुन उत्तर र सुक्खा महिनाहरूमा लक्षित उत्थानशीलता योजनाका उपायहरूको आवश्यकतालाई थप बल पुर्‍याउँछ।