In Karjanha study area, the monitoring/observation well no 01 (TW-01), located at Gautari Tole - 8, is in the Gangetic Plain at the Southern belt from Highway.

This chart shows the fluctuation of water level between ~0.5 m and ~2.5 m BGL. This well aquifer reveals a cycle of peaks in July 2025 and March 2026, with troughs in September and November 2025. This tubewell reveals that it operates with an extremely shallow aquifer, with water levels ranging only between ~0.3 m and ~2.4 m – the narrowest absolute range of any well with full-year data; yet it shows one of the more resilient recovery patterns. At Oct. 2025 trough of ~0.3 m, the pump is essentially at the sediment floor. Contamination risk from surface infiltration is very high at these depths. Despite being the shallowest well, May 2026 (~1.5 m) is only modestly below May 2025 (~2.1 m), a Year-on-Year (Y0Y) decline of ~0.6 m. The aquifer recovers partially each year, suggesting some local recharge connectivity and relative resilience. Further observations can be made as mentioned below:

·        Phase 1 (May–July 2025): Starts high at ~2.1 m in consistent with rainfall infiltration, dips briefly to ~1.5 m in June, then surges to 2.4 m in July from monsoon infiltration. The June dip suggests active extraction during early summer demand. This suggests pre-monsoon peak.

·        Phase 2 (Aug-Oct 2025): A steep drop from 2.4 m to 0.3 m in just ~10 weeks, comparable to TW 6's post-pulse collapse rate showing aquifer depletion as recharge slows and extraction continues. This aquifer sheds water extremely quickly once the monsoon recharge pulse passes. The pattern reflects abrupt step down or sharp drawdown as post-monsoon decline as recharge slows and extraction continues thus reflecting rapid post-monsoon crash.

·        Phase 3 (Nov 2025–Jan 2026): Recovery begins slowly from the October floor. Levels stay below 1.1 m through January, four months near pump-intake depth. Any further extraction stress could dry this well temporarily. Sustained low levels indicate vulnerability during the dry months.

·        Phase 4 (Feb-May 2026): A steady climb back to ~1.5 m by May 2026. Unlike TW 11 and TW 6, this well does recover — but not to its prior-year level, indicating a modest but real annual depletion trend. This reflects the condition of gradual spring recovery and suggests aquifer resilience and responsiveness to recharge.

The water level of TW01 in June dip to ~1.5 m, sandwiched between two higher readings in May and July, is telling a behavioral signature. It points to peak early-summer extraction demand pulling the water table down just before the monsoon arrives to recharge it. This kind of extraction-recharge interplay is healthy in principle, but with only 2.4 m of headroom at best, the margin for error is razor thin.

The October trough of 0.3 m is alarming in absolute terms — the lowest confirmed reading, yet the subsequent recovery to 1.5 m by May 2026, while incomplete, demonstrates this aquifer does have some recharge pathway. It is a fragile system that still functions, as opposed to structurally broken. However, this well/aquifer is more stable with smoother transitions between peaks and troughs.

Lastly, this tubewell shows a dual-peak cycle: one during monsoon (Jul 2025) and another during late winter/early spring (Mar 2026). The March peak is unusual—it may reflect winter rainfall recharge or reduced pumping demand. This tubewell is relatively resilient, but communities should anticipate stress in Sep–Nov. The March 2026 peak should be cross-checked with rainfall and pumping records to confirm recharge dynamics. This site illustrates hydro-social resilience, contrasting with more volatile shallow aquifers in other wards.

९. गौतारी टोलको ट्युबवेल - वडा नं. ८, कर्जनहा

कर्जनहा अध्ययन क्षेत्र अन्तर्गत गौतारी टोल-८ मा अवस्थित अनुगमन/अवलोकन ट्युबवेल नम्बर ०१ (TW-01) राजमार्गबाट दक्षिणतर्फको Gangetic Plain मा पर्दछ।

यस रेखाचित्रले जलस्तर जमिनको सतह मुनि करिब ०.५ मिटरदेखि २.५ मिटर (~0.5 m to ~2.5 m BGL) को बीचमा उतारचढाव हुने देखाउँछ। यो ट्युबवेल ले जुलाई २०२५ र मार्च २०२६ मा उच्चतम बिन्दु (Peaks) तथा सेप्टेम्बर र अक्टोबर–नोभेम्बर २०२५ मा न्यून बिन्दु (Troughs) को एक स्पष्ट चक्र देखाउँछ। यस ट्युबवेलबाट के खुल्छ भने यो अत्यन्तै उथलो भू–जल भण्डार / एक्विफर (Extremely shallow aquifer) मा सञ्चालित छ, जहाँ जलस्तरको पूर्ण वार्षिक दायरा करिब ०.३ मिटरदेखि २.४ मिटर मात्र रहेको छ—जुन पूर्ण वर्षको तथ्याङ्क भएका ट्युबवेलहरू मध्ये सबैभन्दा साँघुरो दायरा हो; तर यसो हुँदाहुँदै पनि यसले तुलनात्मक रूपमा बढी उत्थानशील सुधारको ढाँचा (Resilient recovery pattern) प्रदर्शन गर्दछ। अक्टोबर २०२५ को करिब ०.३ मिटरको न्यून विन्दुमा पुग्दा पम्पको पाइप लगभग हिलो/बालुवाको सतह (Sediment floor) मा पुग्छ। यस्तो कम गहिराइमा सतहको पानी सोझै भित्रिने भएकाले प्रदुषणको जोखिम (Contamination risk) अत्यन्तै उच्च हुन्छ। सबैभन्दा उथलो ट्युबवेल हुनुका बाबजुद, मे २०२५ को स्तर (~२.१ मिटर) को तुलनामा मे २०२६ को स्तर (~१.५ मिटर) मा सामान्य मात्र गिरावट आएको देखिन्छ, जुन करिब ०.६ मिटरको मात्र वार्षिक खुद क्षय (Year-on-Year decline) हो। एक्विफर प्रत्येक वर्ष आंशिक रूपमा पुरानै अवस्थामा फर्कने हुनाले यसले स्थानीय पुनर्भरणको राम्रो जडान र सापेक्षिक लचिलोपनलाई संकेत गर्दछ। यसका थप अवलोकनहरूलाई निम्नानुसार प्रस्तुत गर्न सकिन्छ:

• चरण १ (मे–जुलाई २०२५): वर्षाको पानी संकलन अनुकूल मे महिनामा जलस्तर करिब २.१ मिटरको उच्च बिन्दुबाट सुरु हुन्छ, जुन महिनामा सामान्य घटेर ~१.५ मिटरमा पुग्छ र पुनः जुलाईमा मनसुनी संकलनका कारण बढेर २.४ मिटर पुग्छ। जुन महिनाको गिरावटले गर्मीको सुरुवाती माग र अत्यधिक दोहनलाई देखाउँछ। यसले मनसुन पूर्वको उच्चतम अवस्था (Pre-monsoon peak) लाई संकेत गर्छ।
• चरण २ (अगस्ट–अक्टोबर २०२५): मात्र १० हप्ताको अवधिमा जलस्तर २.४ मिटरबाट तीव्र रूपमा घटेर ०.३ मिटरमा पुग्छ, जुन TW-06 को मनसुनी लहर पछिको गिरावटको दरसँग मिल्दोजुल्दो छ। यसले पुनर्भरण सुस्त हुँदा र दोहन जारी रहँदा एक्विफरमा आउने क्षयीकरणलाई देखाउँछ। मनसुनी पुनर्भरणको लहर समाप्त हुनासाथ यस एक्विफरबाट पानी अत्यन्तै तीव्र गतिमा घट्छ। यो ढाँचाले मनसुन पश्चात्को द्रुत क्र्यास (Rapid post-monsoon crash) र तीव्र गिरावटलाई प्रतिविम्बित गर्दछ।
• चरण ३ (नोभेम्बर २०२५–जनवरी २०२६): अक्टोबरको तल्लो सतहबाट जलस्तर बिस्तारै सुधार हुन थाल्छ। जनवरीसम्म जलस्तर १.१ मिटर भन्दा तल रहन्छ, जसको अर्थ लगातार चार महिनासम्म ट्युबवेल पम्पको पाइप (Intake) को गहिराइ नजिक रहनु हो। यस अवस्थामा थप दोहनको चाप बढेमा यो ट्युबवेल अस्थायी रूपमा सुक्ने जोखिम रहन्छ। यस्तो निरन्तरको न्यून स्तरले सुक्खा महिनाहरूमा ट्युबवेलको संवेदनशीलता/जोखिमलाई दर्शाउँछ।
• चरण ४ (फेब्रुअरी–मे २०२६): मे २०२६ सम्ममा जलस्तर बिस्तारै बढेर पुनः करिब १.५ मिटरमा पुग्छ। TW-11 र TW-06 को विपरीत यो ट्युबवेल वास्तवमै पुरानो अवस्थामा फर्कन सक्छ—यद्यपि यो अघिल्लो वर्षको पूर्ण स्तरमा भने पुग्दैन, जसले एक सामान्य तर वास्तविक वार्षिक क्षयीकरणको प्रवृत्ति (Annual depletion trend) लाई संकेत गर्दछ। यसले वसन्त ऋतुको क्रमिक सुधारको अवस्थालाई प्रतिविम्बित गर्छ र पुनर्भरणप्रतिको एक्विफरको लचिलोपन र संवेदनशीलतालाई बुझाउँछ।

TW-01 को जलस्तर जुन महिनामा घटेर ~१.५ मिटर हुनु र यो मे तथा जुलाईका दुई उच्च मापनहरूको बीचमा पर्नुले एउका विशिष्ट मानवीय/प्राकृतिक व्यवहारलाई झल्काउँछ। यसले मनसुनी वर्षा सुरु भई एक्विफर पुनर्भरण हुनु ठीक अगाडि, गर्मीको सुरुवाती समयमा पानीको चरम माग (Peak early-summer extraction) का कारण जलस्तर तल तानिएको कुरालाई इंगित गर्छ। दोहन र पुनर्भरण बीचको यस्तो अन्तरक्रिया सैद्धान्तिक रूपमा राम्रो मानिए तापनि, बढीमा २.४ मिटरको मात्र अतिरिक्त ठाउँ (Headroom) भएकाले यसमा सानो त्रुटि हुँदा पनि ठूलो संकट आउन सक्ने जोखिम (Margin for error is razor thin) रहन्छ।

अक्टोबर महिनाको ०.३ मिटरको न्यून विन्दु पूर्ण रूपमा चिन्ताजनक छ—यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा न्यून प्रमाणित मापन हो। यद्यपि मे २०२६ सम्ममा १.५ मिटरमा भएको सुधार अपूर्ण भए तापनि यसले यस एक्विफरसँग पुनर्भरणको प्राविधिक मार्ग (Recharge pathway) रहेको पुष्टि गर्छ। यो संरचनागत रूपमा पूर्ण रूपमा भत्किएको प्रणाली नभएर एउटा नाजुक तर अझै पनि कार्यशील प्रणाली (Fragile but functioning system) हो। समग्रमा, यो ट्युबवेल /एक्विफर उच्चतम र न्यून बिन्दुहरू बीच सहज रूपान्तरणका साथ बढी स्थिर देखिन्छ।

अन्ततः, यस ट्युबवेलले दुईवटा उच्चतम बिन्दु भएको चक्र (Dual-peak cycle) देखाउँछ: एउटा मनसुनको समयमा (जुलाई २०२५) र अर्को हिउँदको अन्त्य/वसन्तको सुरुवाती समयमा (मार्च २०२६)। मार्चको यो उच्चतम बिन्दु असामान्य छ—यसले हिउँदे वर्षाको पुनर्भरण वा पम्पिङको मागमा आएको कमीलाई प्रतिविम्बित गर्न सक्छ। यो ट्युबवेल तुलनात्मक रूपमा लचिलो / उत्थानशील (Resilient) छ, तर स्थानीय समुदायले सेप्टेम्बर–नोभेम्बर महिनामा आउने तनावको पूर्वानुमान गर्नुपर्दछ। पुनर्भरणको गतिशीलता पुष्टि गर्न मार्च २०२६ को अवधिलाई वर्षा र पम्पिङको अभिलेखसँग क्रस-चेक गरिनु पर्दछ। अन्य वडाहरूमा रहेका अस्थिर उथला एक्विफरहरूको तुलनामा यस साइटले जल-सामाजिक लचिलोपन (Hydro-social resilience) लाई राम्रोसँग प्रष्ट पार्छ।