In Karjanha study area, the monitoring/observation well no 11 (TW-11), located at Bastipur-5, is in the Gangetic Plain at the Southern belt from Highway.

The water levels fluctuate between ~5 m and ~12 m BGL which is relatively deeper. The red line shows clear seasonal oscillations. This chart, therefore, reveals a distinctly different and more alarming groundwater story with Declining trend alert. Unlike most of the tubewells which recover toward prior-year peaks, Tubewell No 11 shows a persistent downward shift. May 2026 levels (~5.8 m) are less than half the May 2025 levels (~12.5 m). This is a strong indicator of long-term aquifer stress, not just seasonal variation.

·        Phase 1 (May–Jun 2025): Levels at 12.5–13.9 m is significantly deeper aquifer awaiting the next monsoon recharge cycle suggesting a different geological unit.

·        Phase 2 (Jul–Aug 2025): A peak (shallower water table) is visible around July 2025, consistent with monsoon rainfall recharge. This suggests the aquifer here is rainfall-responsive, with infiltration raising the water table. Suddenly, sharp monsoon drops i.e. sudden fall to ~7.5 m despite active monsoon. This is quite unusual and may indicate heavy extraction or poor local recharge connectivity.

·        Phase 3 (Sep–Oct 2025): Recovery to ~12 m in September before collapsing again. This could reflect anomalous mid-season spikes due to late recharge pulse or a measurement irregularity.

·        Phase 4 (Nov 2025–May 2026): Levels plateau at 4–6.5 m and fail to recover toward the 12+ m baseline. This is the critical concern as spring recharge is persistently low or no recovery in fact recharge is not restoring the aquifer.

This Tubewell (aquifer) site operates at a much deeper level (4–14 m), has a far larger seasonal swing (~9.7 m vs ~3.5 m), and most critically such does not recover. The year-on-year drop of ~6.7 m between May 2025 and May 2026 points to either accelerating extraction, failed monsoon recharge into this aquifer layer, or structural changes in the local water table. This tubewell shows a classic seasonal cycle with shallow during monsoon, deep during dry season, thus reflecting natural aquifer dynamics more clearly. The November 2025 rise is interesting—it may point to local recharge sources (ponding, irrigation return flow, or lateral inflow).

The most worrying or concerning part of this tubewell/aquifer site is that in normal situation, the wells usually show seasonal breathing — they dip in the dry season and recover in spring. Tubewell No 11 does not recover. A ~6.7 m year-on-year drop between the same month across two consecutive years is a serious signal, not noise. The September 2025 mid-season spike to ~12 m is also unusual — a near-full recovery in the middle of the monsoon followed by an immediate collapse suggests either an isolated recharge event (a heavy localized rainfall infiltrating directly into the aquifer) or a possible measurement irregularity/error that requires verification.

The aquifer feeding this well appears to be a deeper unit (operating at 4–14 m), which typically recharges more slowly and is more vulnerable to sustained over-extraction. Contributing factors could be increasing urban/peri-urban demand in Ward 5, reduced recharge from hardened surfaces, changes in land use upstream, or simply that this aquifer's natural replenishment rate is being outpaced by pumping. Giving due consideration to these aspects and suspected anomalies, immediate investigation and possibly a pumping rate assessment would be strongly suggested and warranted.

३. बस्तिपुरको ट्युबवेल - वडा नं. ५, कर्जनहा

कर्जनहा अध्ययन क्षेत्र अन्तर्गत बस्तिपुर-५ मा अवस्थित अनुगमन/अवलोकन ट्युबवेल नम्बर ११ (TW-11) राजमार्गबाट दक्षिणतर्फको Gangetic Plain मा पर्दछ।

यस ट्युबवेलको जलस्तर जमिनको सतह मुनि करिब ५ मिटरदेखि १२ मिटर (5–12 m BGL) को बीचमा उतारचढाव हुने गर्दछ, जुन तुलनात्मक रूपमा बढी गहिरो हो। रेखाचित्रमा रहेको रातो रेखाले स्पष्ट मौसमी उतारचढाव (Seasonal oscillations) लाई देखाउँछ। तसर्थ, यस रेखाचित्रले भूमिगत जलको बिल्कुलै फरक र बढी चिन्ताजनक अवस्था प्रस्तुत गर्दै "जलस्तर घट्दो क्रममा रहेको चेतावनी" (Declining trend alert) दिएको देखिन्छ। अघिल्लो वर्षको उच्चतम बिन्दुको वरपर नै पुनः सुधार हुने अन्य अधिकांश ट्युबवेलहरूको विपरीत, ट्युबवेल नम्बर ११ ले निरन्तर ओरालो लागेको अवस्था देखाउँछ। मे २०२६ को जलस्तर (~५.८ मिटर) मे २०२५ को जलस्तर (~१२.५ मिटर) को आधा भन्दा पनि कम छ। यो केवल मौसमी परिवर्तन मात्र नभएर भूमिगत जलभृत (Aquifer) मा परेको दीर्घकालीन तनावको बलियो सूचक हो।

• चरण १ (मे–जुन २०२५): जलस्तर १२.५ देखि १३.९ मिटरको गहिराइमा रहनुले यो अर्को मनसुन पुनर्भरण चक्रको पर्खाइमा रहेको निकै गहिरो एक्विफर भएको बुझाउँछ, जसले फरक भूगर्भीय एकाइ (Geological unit) लाई संकेत गर्दछ।
• चरण २ (जुलाई–अगस्ट २०२५): जुलाई २०२५ तिर जलस्तरको उच्चतम बिन्दु (सतह नजिकको जलस्तर) प्रष्ट देखिन्छ, जुन मनसुनी वर्षाको पुनर्भरणसँग मेल खान्छ। यसले यहाँको एक्विफर वर्षाप्रति संवेदनशील रहेको र अवशोषण (Infiltration) ले जलस्तर बढाउने कुरा बुझाउँछ। तर, सक्रिय मनसुनका बाबजुद जलस्तर अचानक तीव्र रूपमा घटेर करिब ७.५ मिटरमा पुग्छ। यो निकै असामान्य हो र यसले अत्यधिक दोहन वा स्थानीय पुनर्भरण जडानको कमजोरीलाई संकेत गर्न सक्छ।
• चरण ३ (सेप्टेम्बर–अक्टोबर २०२५): सेप्टेम्बरमा जलस्तर पुनः सुधार भई करिब १२ मिटर पुग्छ र त्यसपछि फेरि खस्किन्छ। यसले ढिलो गरी भएको पुनर्भरणको लहर (Late recharge pulse) वा मापनको अनियमितताका कारण मध्य-मौसममा देखिएको असामान्य उतारचढावलाई प्रतिविम्बित गर्न सक्छ।
• चरण ४ (नोभेम्बर २०२५–मे २०२६): जलस्तर ४ देखि ६.५ मिटरमा रोकिन्छ (Plateau) र १२+ मिटरको आधारभूत रेखा (Baseline) तर्फ सुधार हुन सक्दैन। यो सबैभन्दा गम्भीर चिन्ताको विषय हो, किनकि वसन्त ऋतुको पुनर्भरण निरन्तर न्यून छ वा वास्तवमा भन्नुपर्दा पुनर्भरणले एक्विफरलाई पुरानो अवस्थामा फर्काउन सकेको छैन।

यस ट्युबवेल (एक्विफर) साइटले निकै गहिरो स्तर (४–१४ मिटर) मा काम गर्छ, यसको मौसमी उतारचढावको दायरा निकै ठूलो (~९.७ मिटर, जहाँ अर्को ट्युबवेलको ~३.५ मिटर मात्र थियो) छ, र सबैभन्दा संवेदनशील कुरा यसमा सुधार हुन सकेको छैन। मे २०२५ र मे २०२६ को बीचमा देखिएको करिब ६.७ मिटरको वार्षिक गिरावटले तीव्र रूपमा भइरहेको दोहन, यस एक्विफर तहमा मनसुनी पुनर्भरणको असफलता, वा स्थानीय जलस्तरमा आएको संरचनागत परिवर्तन तर्फ इंगित गर्छ। यो ट्युबवेलले मनसुनमा उथलो र सुक्खा मौसममा गहिरो हुने परम्परागत मौसमी चक्र देखाउँछ, जसले प्राकृतिक एक्विफर गतिशीलतालाई बढी प्रष्ट पार्छ। नोभेम्बर २०२५ को वृद्धि चाखलाग्दो छ—यसले स्थानीय पुनर्भरणका स्रोतहरू (जस्तै: पोखरी, सिँचाइबाट फिर्ता भएको बहाव, वा पार्श्व प्रवाह) लाई संकेत गर्न सक्छ।

यस ट्युबवेल/एक्विफर साइटको सबैभन्दा चिन्ताजनक पक्ष के हो भने सामान्य अवस्थामा ट्युबवेलहरूले मौसमी श्वासप्रश्वास / उतारचढाव (Seasonal breathing) देखाउँछन्—अर्थात् सुक्खा मौसममा घट्ने र वसन्तमा पुनः पुरानै अवस्थामा फर्कने गर्छन्। तर ट्युबवेल नम्बर ११ मा सुधार भएको छैन। दुई लगातार वर्षको सोही महिनाको तुलनामा देखिएको करिब ६.७ मिटरको वार्षिक गिरावट एक गम्भीर संकेत हो, यसलाई सामान्य प्राविधिक त्रुटि (Noise) मान्न सकिँदैन। सेप्टेम्बर २०२५ को मध्य-मौसममा जलस्तर अचानक करिब १२ मिटर पुग्नु पनि असामान्य हो—मनसुनको बीचमा पूर्ण रूपमा सुधार हुनु र लगतै फेरि जलस्तर खस्कनुले कि त कुनै एउटा एक्लो पुनर्भरण घटना (कुनै सीमित क्षेत्रमा भएको भारी वर्षा सोझै एक्विफरमा छिर्नु) वा मापनको अनियमितता/त्रुटिलाई जनाउँछ, जसको प्रमाणीकरण आवश्यक छ।

यस ट्युबवेललाई पानी आपूर्ति गर्ने एक्विफर तुलनात्मक रूपमा गहिरो तह (४–१४ मिटरमा सञ्चालित) को देखिन्छ, जुन सामान्यतया ढिलो गरी पुनर्भरण हुन्छ र निरन्तरको अत्यधिक दोहनको जोखिममा रहन्छ। यसका कारक तत्वहरूमा वडा नं. ५ मा बढ्दो सहरी/अर्ध-शहरी माग, पक्की सतहहरूका कारण घटेको पुनर्भरण दर, माथिल्लो क्षेत्रको भू-उपयोगमा आएको परिवर्तन, वा सामान्य अर्थमा पम्पिङ (पानी तान्ने कार्य) को तुलनामा यस एक्विफरको प्राकृतिक पुनर्भरण दर निकै कम हुनु हुन सक्छ। यी पक्षहरू र शङ्कास्पद विचलनहरूलाई ध्यानमा राख्दै, तत्काल अनुसन्धान गर्न र पम्पिङ दरको मूल्याङ्कन (Pumping rate assessment) गर्न कडा सुझाव र निर्देशन दिइन्छ।