In Karjanha study area, the monitoring/observation well no 12 (TW-12), located at Baraha Mirchaiya-5, is in the Gangetic Plain at the Southern belt from Highway.

The water table fluctuates between <1 m and ~4 m BGL which in fact is very shallow. Unlike the steady profile of other Tubewells, this tubewell shows sharp fluctuations within a single year. In some ways, this chart presents the most stressed of all four tubewells analyzed. This tubewell operates at extremely low water levels (0.3–3.9 m). For most of Aug 2025–Apr 2026, levels sat below 1 m. At these depths, the risk of pump failure, dry-out, and contamination from surface infiltration is very high. This tubewell operates at critical shallow aquifer. Further observations can be made as mentioned below:

·        Phase 1 (May–July 2025): Levels rise from ~2.7 m to a monsoon peak of 3.9 m in July — the only period of adequate water availability all year suggesting a monsoon peak indicating strong recharge during peak rainfall.

·        Phase 2 (Aug-Dec 2025): A steep drop from 3.9 m to below 0.7 m within weeks of the monsoon peak — the fastest and most severe decline of all four wells studied suggesting a rapid collapse due to over extraction during harvest period, aquifer drawdown due to pumping stress, and or localized hydrogeological change (e.g. lateral flow away from the site).

·        Phase 3 (Jan - April 2026): Six consecutive months below or near 1 m. Minor fluctuations suggest very limited recharge capacity — the aquifer is nearly exhausted seasonally suggesting a prolonged critical low.

·        Phase 4 (May 2026): A recovery to ~2.3 m — but still well below the ~2.7 m May 2025 level, indicates a gradual rise back shows the aquifer’s resilience and slow recharge through winter and pre-monsoon months thereby suggesting a modest year-on-year deficit with a partial recovery.

This is a very shallow, monsoon-dependent aquifer with virtually no dry-season buffer. The tubewell spends roughly half the year at critically low levels (below 1 m) which means the community it serves (Baraha Mirchaiya Tole) likely faces severe water scarcity for six months of the year. At 0.3 m (November 2025), the pump intake is essentially at the aquifer floor, risking sediment ingestion and pump burnout. This tubewell site is the most immediately precarious — extremely shallow, nearly exhausted for half the year, and with insufficient monsoon recharge to restore pre-dry-season levels. This tubewell is highly sensitive to both rainfall and extraction. The sharp September 2025 decline is unusual—it may reflect intensive irrigation demand or aquifer compartmentalization (a small, shallow aquifer easily stressed). Unlike other tubewells, this tubewell demonstrates abrupt stress events.

Therefore, a priority action for the municipality would be aquifer mapping across Ward 5 to understand whether the wells are drawing from the same unit, and whether demand-side management or alternative water sources are needed to reduce pressure during the October–April stress window.

While considering the current scenario of this aquifer site from the practical implications for water management, the Communities relying on this tubewell face greater vulnerability during post-monsoon months. This site should be flagged for close observation, especially around harvest seasons and be suggested to encourage rotation of pumping with deeper tubewells to avoid collapse of shallow aquifer zones. This is because, this tubewell exemplifies seasonal inequity in groundwater access—a strong narrative for grassroots advocacy.

४. बराह मिर्चैयाको ट्युबवेल - वडा नं. ५, कर्जनहा

कर्जनहा अध्ययन क्षेत्र अन्तर्गत बराह मिर्चैया-५ मा अवस्थित अनुगमन/अवलोकन ट्युबवेल नम्बर १२ (TW-12) राजमार्गबाट दक्षिणतर्फको Gangetic Plain मा पर्दछ।

यस ट्युबवेलको भूगर्भीय जलस्तर जमिनको सतह मुनि १ मिटर भन्दा कमदेखि करिब ४ मिटर (<1 m to ~4 m BGL) को बीचमा उतारचढाव हुन्छ, जुन वास्तवमा निकै उथलो (Shallow) हो। अन्य ट्युबवेलहरूको स्थिर रूपरेखा (Profile) को विपरीत, यस ट्युबवेलले एकै वर्ष भित्र तीव्र उतारचढाव देखाउँछ। एक किसिमले भन्नुपर्दा, विश्लेषण गरिएका चारवटै ट्युबवेलहरू मध्ये यस रेखाचित्रले सबैभन्दा बढी तनावग्रस्त अवस्था प्रस्तुत गर्दछ। यो ट्युबवेल अत्यन्तै न्यून जलस्तर (०.३–३.९ मिटर) मा सञ्चालित छ। अगस्ट २०२५ देखि अप्रिल २०२६ को अधिकांश समय जलस्तर १ मिटर भन्दा तल रहेको थियो। यति कम गहिराइमा पम्प बिग्रने, ट्युबवेल सुक्ने, र सतहको दूषित पानी भित्रिने (Contamination) जोखिम निकै उच्च हुन्छ। यो ट्युबवेल क्रिटिकल उथलो एक्विफर (Critical shallow aquifer) मा सञ्चालित छ। यसका थप अवलोकनहरूलाई निम्नानुसार प्रस्तुत गर्न सकिन्छ:

• चरण १ (मे–जुलाई २०२५): जलस्तर करिब २.७ मिटरबाट बढेर जुलाईमा मनसुनको उच्चतम बिन्दु ३.९ मिटरमा पुग्छ—यो वर्षभरि पर्याप्त पानी उपलब्ध हुने एक मात्र अवधि हो। यसले भारी वर्षाको समयमा बलियो पुनर्भरण (Strong recharge) लाई संकेत गर्दै मनसुनको उच्चतम अवस्था (Monsoon peak) लाई दर्शाउँछ।
• चरण २ (अगस्ट–डिसेम्बर २०२५): मनसुनको उच्चतम बिन्दुमा पुगेको केही हप्ता भित्रै जलस्तर ३.९ मिटरबाट तीव्र रूपमा घटेर ०.७ मिटर भन्दा तल पुग्छ। अध्ययन गरिएका चारवटै ट्युबवेलहरू मध्ये यो सबैभन्दा तीव्र र गम्भीर गिरावट हो। यसले बाली भित्र्याउने समयमा (Harvest period) भएको अत्यधिक दोहन, पम्पिङको तनावका कारण एक्विफरमा आएको गिरावट, र/वा स्थानीय भू-जलवैज्ञानिक परिवर्तन (जस्तै: यस साइटबाट पानी अन्यत्र बगेर जानु - Lateral flow) का कारण अचानक आएको संकट (Rapid collapse) लाई बुझाउँछ।
• चरण ३ (जनवरी–अप्रिल २०२६): लगातार छ महिनासम्म जलस्तर १ मिटरको आसपास वा सोभन्दा तल रहन्छ। सानातिना उतारचढावहरूले यहाँको पुनर्भरण क्षमता अत्यन्तै सीमित रहेको देखाउँछन्—मौसमी रूपमा यो एक्विफर झन्डै रित्तिएको अवस्थामा पुग्छ, जसले लामो समयको गम्भीर न्यून स्तर (Prolonged critical low) लाई संकेत गर्छ।
• चरण ४ (मे २०२६): जलस्तर बढेर करिब २.३ मिटरमा पुग्छ—तर अझै पनि यो मे २०२५ को स्तर (~२.७ मिटर) भन्दा निकै कम छ। यो क्रमिक वृद्धिले एक्विफरको पुनरुत्थानशीलता (Resilience) र हिउँद तथा मनसुन पूर्वका महिनाहरूमा भएको ढिलो पुनर्भरणलाई देखाउँछ; जसले आंशिक सुधारका साथै वार्षिक खुद घाटा (Modest year-on-year deficit) लाई संकेत गर्दछ।

यो अत्यन्तै उथलो र मनसुनमा मात्र भर पर्ने एक्विफर हो, जसमा सुक्खा मौसमका लागि कुनै सञ्चित भण्डार (Buffer) हुँदैन। यो ट्युबवेल वर्षको झन्डै आधा समय गम्भीर रूपमा न्यून स्तर (१ मिटर भन्दा तल) मा रहने भएकाले यसले सेवा पुर्‍याउने समुदाय (बराह मिर्चैया टोल) ले वर्षमा छ महिना गम्भीर पानी अभावको सामना गर्नुपर्ने देखिन्छ। जलस्तर ०.३ मिटर (नोभेम्बर २०२५) मा पुग्दा पम्पको पाइप (Intake) लगभग एक्विफरको पिँधमै पुग्छ, जसले गर्दा हिलो/बालुवा तानिने र पम्प जल्दै जाने (Pump burnout) जोखिम रहन्छ। यो ट्युबवेल साइट सबैभन्दा बढी असुरक्षित र संवेदनशील अवस्थामा छ—यो अत्यन्तै उथलो छ, आधा वर्षसम्म लगभग रित्तो रहन्छ, र सुक्खा मौसम अघिको स्तरमा पुग्न यसमा पर्याप्त मनसुनी पुनर्भरण हुन सक्दैन।

यो ट्युबवेल वर्षा र पानी दोहन दुवैप्रति अत्यधिक संवेदनशील छ। सेप्टेम्बर २०२५ को तीव्र गिरावट असामान्य छ—यसले घनीभूत सिँचाइको माग वा भू–जल भण्डार अथार्त एक्विफरको संकुचन (Aquifer compartmentalization - सानो र उथलो एक्विफर जुन सजिलै तनावमा पर्छ) लाई प्रतिविम्बित गर्न सक्छ। अन्य ट्युबवेलहरूको तुलनामा, यस ट्युबवेलले अचानक उत्पन्न हुने संकटहरू (Abrupt stress events) लाई प्रदर्शन गर्दछ।

तसर्थ, नगरपालिकाका लागि प्राथमिक कार्य भनेको वडा नं. ५ भरिको एक्विफर म्यापिङ (Aquifer mapping) गर्नु हो, जसबाट यी ट्युबवेलहरूले एउटै भूगर्भीय एकाइबाट पानी तानिरहेका छन् कि छैनन् र अक्टोबर–अप्रिलको संकटकालीन अवधिमा लोड कम गर्न माग-पक्ष व्यवस्थापन (Demand-side management) वा वैकल्पिक जलस्रोतको आवश्यकता छ कि छैन भन्ने कुरा बुझ्न सकियोस्।

जल व्यवस्थापनको व्यावहारिक प्रभावका दृष्टिकोणबाट यस एक्विफर साइटको वर्तमान परिदृश्यलाई विचार गर्दा, यस ट्युबवेलमा निर्भर समुदायहरू मनसुन पश्चात्का महिनाहरूमा बढी जोखिममा पर्छन्। यस साइटलाई विशेष गरी बाली भित्र्याउने मौसममा नजिकबाट निगरानी (Close observation) गर्नका लागि चिन्ह लगाउनु पर्छ र उथलो एक्विफर क्षेत्रलाई सुक्न र बिग्रनबाट जोगाउन गहिरा ट्युबवेलहरूसँग आलोपालो गरी पम्पिङ (Rotation of pumping) गर्न प्रोत्साहन गर्नुपर्छ। किनभने, यो ट्युबवेल भूमिगत जलको पहुँचमा रहेको मौसमी असमानता (Seasonal inequity) को एउटा जीवन्त उदाहरण हो—जसले तल्लो तह (Grassroots) बाट यसको वकालत गर्न बलियो आधार प्रदान गर्दछ।