In Karjanha study area, the monitoring/observation well no 07 (TW-07), located at Betaha-6, is in the Gangetic Plain at the Southern belt from Highway.

The water level in TW-07 fluctuates between ~1.5 m and ~3.5 m BGL. The water level fluctuating pattern shows a step-change depletion from Jul–Aug 2025 with no return to baseline. May 2026 (~2.6 m) is 19% below May 2025 (~3.2 m). The water level pattern has a clear cycle of decline through mid-2025, stabilization in late 2025, and recovery in early 2026. Therefore, the well now operates entirely within a stressed range (<2 m) for most of the year, with only a brief March 2026 spike breaking that pattern. This indicates that the tubewell operates with a structural drawdown without recovery. Further observations can be made as mentioned below:

·        Phase 1 (May–July 2025): Consistent ~3.2 m across three months — an unusually flat monsoon-period baseline suggesting a well-buffered shallow aquifer indicating stable high plateau.

·        Phase 2 (Aug-Sept 2025): A rapid drop from 3.1 m to 1.7 m in just one month, steeper and faster, and can possibly be linked to monsoon withdrawal and extraction surge, suggesting a step-change collapse due to over extraction during harvest period, aquifer drawdown due to pumping stress, and or localized hydrogeological change (e.g. lateral flow away from the site).

·        Phase 3 (Oct 2025 - Feb 2026): Five months flat at ~1.5 m — a narrow band suggesting extraction and recharge are nearly balanced at a very low equilibrium. No meaningful recovery thus suggesting prolonged low plateau.

·        Phase 4 (March - May 2026): A sharp rise to 3.0 m followed by an immediate return to ~2 m, showing resilience before the next monsoon cycle. Likely a strong localized recharge event or a measurement irregularity — suggests anomalous spike thus warranting verification.

This tubewell spends the most months below 2 m — roughly 8 months of the year. While its absolute water levels are not the lowest (TW 12 dips to 0.3 m), the persistence of stress here is the longest. The flat 1.5 m plateau from Oct. 2025 through Jan. 2026 particularly suggests the aquifer has reached a low-level equilibrium where the little recharge trickling in is immediately consumed by extraction demand, leaving no buffer.

This tubewell demonstrates a classic seasonal cycle i.e. depletion during dry months, recovery with recharge. The March 2026 peak is notable—it suggests either exceptional recharge (rainfall or lateral inflow) or temporary reduction in demand. Comparatively, this aquifer is less volatile—its fluctuations are smoother and more predictable. Here, the March 2026 spike to 3.0 m is puzzling and reflects an anomaly. The fact that this spike appears in wells across different wards and depths, followed immediately by a return to low levels, raises the possibility of either a regional heavy recharge event (intense late-winter rainfall or irrigation return flow) or a systematic data collection pattern worth auditing.

This tubewell is relatively stable, but still vulnerable during late dry season. Extraction should be moderated in Aug–Dec to prevent over-stress. The March 2026 rise should be cross-checked with rainfall records to confirm recharge dynamics. This site illustrates resilient aquifer behavior, contrasting with the stress-prone TW-12 in the same Ward.

५. बेतहाको ट्युबवेल - वडा नं. ६, कर्जनहा

कर्जनहा अध्ययन क्षेत्र अन्तर्गत बेतहा-६ मा अवस्थित अनुगमन/अवलोकन ट्युबवेल नम्बर ०७ (TW-07) राजमार्गबाट दक्षिणतर्फको Gangetic Plain मा पर्दछ।

यस ट्युबवेल (TW-07) को जलस्तर जमिनको सतह मुनि करिब १.५ मिटरदेखि ३.५ मिटर (~1.5 m to ~3.5 m BGL) को बीचमा उतारचढाव हुन्छ। जलस्तरको यो उतारचढावको ढाँचाले जुलाई–अगस्ट २०२५ देखि चरणबद्ध क्षयीकरण (Step-change depletion) देखाउँछ, जुन पुनः पुरानो आधारभूत रेखा (Baseline) मा फर्किएको छैन। मे २०२६ को जलस्तर (~२.६ मिटर) मे २०२५ को जलस्तर (~३.२ मिटर) को तुलनामा १९% ले कम छ। जलस्तरको यो ढाँचामा सन् २०२५ को मध्यतिर स्पष्ट गिरावट, २०२५ को अन्त्यतिर स्थिरता, र २०२६ को सुरुवातमा सुधारको एउटा स्पष्ट चक्र देखिन्छ। तसर्थ, यो ट्युबवेल अहिले वर्षको अधिकांश समय पूर्ण रूपमा तनावग्रस्त दायरा (<२ मिटर) भित्र सञ्चालित छ, केवल मार्च २०२६ को एउटा अल्पकालीन वृद्धिको लहरले मात्र त्यो ढाँचालाई तोडेको देखिन्छ। यसले ट्युबवेल पुनः सुधार बिनाको संरचनागत गिरावट (Structural drawdown without recovery) का साथ सञ्चालित भइरहेको संकेत गर्दछ। यसका थप अवलोकनहरूलाई निम्नानुसार प्रस्तुत गर्न सकिन्छ:

• चरण १ (मे–जुलाई २०२५): लगातार तीन महिनासम्म जलस्तर करिब ३.२ मिटरमा स्थिर रहन्छ—मनसुनको अवधिमा यस्तो असामान्य रूपमा समतल आधारभूत रेखा देखिनुले यो राम्रो प्रतिरोधक क्षमता भएको उथलो एक्विफर (Well-buffered shallow aquifer) भएको बुझाउँछ, जसले स्थिर उच्च पठार (Stable high plateau) लाई संकेत गर्छ।
• चरण २ (अगस्ट–सेप्टेम्बर २०२५): मात्र एक महिनामा जलस्तर ३.१ मिटरबाट तीव्र रूपमा घटेर १.७ मिटरमा पुग्छ। यो गिरावट निकै ठाडो र द्रुत छ, जसलाई सम्भवतः मनसुनको बहिर्गमन र पानी दोहनको अचानक बढेको चापसँग जोड्न सकिन्छ। यसले बाली भित्र्याउने समयमा भएको अत्यधिक दोहन, पम्पिङको तनावका कारण एक्विफरमा आएको गिरावट, र/वा स्थानीय भू-जलवैज्ञानिक परिवर्तन (जस्तै: यस साइटबाट पानी अन्यत्र बगेर जानु - Lateral flow) का कारण चरणबद्ध संकट (Step-change collapse) लाई बुझाउँछ।
• चरण ३ (अक्टोबर २०२५–फेब्रुअरी २०२६): लगातार पाँच महिनासम्म जलस्तर करिब १.५ मिटरको साँघुरो दायरामा समतल रहन्छ। यसले पानी निष्कासन (Extraction) र पुनर्भरण (Recharge) अत्यन्तै न्यून सन्तुलन (Low equilibrium) मा रहेकाे बुझाउँछ। यस अवधिमा कुनै अर्थपूर्ण सुधार नदेखिनुले लामो समयको न्यून पठार (Prolonged low plateau) लाई दर्शाउँछ।
• चरण ४ (मार्च–मे २०२६): जलस्तर अचानक बढेर ३.० मिटर पुग्छ र लगतै पुनः करिब २ मिटरमा फर्कन्छ। यसले आगामी मनसुन चक्र अघिको पुनरुत्थानशीलता (Resilience) लाई देखाउँछ। यो सम्भवतः कुनै बलियो स्थानीय पुनर्भरण घटना वा मापनको अनियमितता हुन सक्छ—जसले असामान्य उतारचढाव (Anomalous spike) तर्फ संकेत गर्ने भएकाले यसको प्रमाणीकरण आवश्यक छ।

यो ट्युबवेल वर्षको सबैभन्दा बढी समय (करिब ८ महिना) २ मिटर भन्दा मुनिको स्तरमा रहन्छ। यद्यपि यसको जलस्तरको अन्तिम बिन्दु सबैभन्दा न्यून भने होइन (जस्तै TW-12 घटेर ०.३ मिटर सम्म पुग्छ), तर यहाँ तनावको निरन्तरता (Persistence of stress) सबैभन्दा लामो अवधिको छ। अक्टोबर २०२५ देखि जनवरी २०२६ सम्मको १.५ मिटरको समतल पठारले विशेष गरी के संकेत गर्छ भने एक्विफर न्यून-स्तरको सन्तुलनमा पुगेको छ, जहाँ थोरै मात्रामा छिरेको पुनर्भरणको पानी पनि तत्कालै दोहनको मागले खपत गरिदिन्छ र कुनै अतिरिक्त सञ्चित भण्डार (Buffer) बाँकी रहँदैन।

यो ट्युबवेलले एक परम्परागत मौसमी चक्र प्रदर्शन गर्दछ—अर्थात् सुक्खा महिनाहरूमा क्षयीकरण र पुनर्भरणसँगै सुधार। मार्च २०२६ को उच्चतम बिन्दु उल्लेखनीय छ—यसले कि त असाधारण पुनर्भरण (वर्षा वा पार्श्व प्रवाह) वा मागमा आएको अस्थायी कमीलाई बुझाउँछ। तुलनात्मक रूपमा, यो एक्विफर कम अस्थिर छ—यसको उतारचढाव सहज र बढी अनुमानयोग्य छ। यहाँ, मार्च २०२६ मा जलस्तर अचानक ३.० मिटर पुग्नु अलमल पार्ने खालको छ र यसले एउटा विचलन (Anomaly) लाई प्रतिविम्बित गर्दछ। यो अचानक आएको उछाल विभिन्न वडाहरू र फरक गहिराइका ट्युबवेलहरूमा एकैसाथ देखिनु र लगतै फेरि न्यून स्तरमा फर्किनुले कि त क्षेत्रीय स्तरको ठूलो पुनर्भरण घटना (हिउँदको ढिलो समयमा भएको भारी वर्षा वा सिँचाइको पानी भुइँमा सोसिएर बनेको प्रवाह) वा लेखापरीक्षण (Audit) गर्नुपर्ने खालको व्यवस्थित तथ्याङ्क संकलनको ढाँचा (Data collection pattern) को सम्भावनालाई बढाउँछ।

यो ट्युबवेल तुलनात्मक रूपमा स्थिर छ, तर सुक्खा मौसमको अन्त्यतिर अझै पनि जोखिममा रहन्छ। एक्विफरलाई अत्यधिक तनावबाट जोगाउन अगस्ट–डिसेम्बर महिनामा पानीको दोहनलाई नियन्त्रण/परिमार्जन गर्नुपर्छ। पुनर्भरणको गतिशीलता पुष्टि गर्न मार्च २०२६ को वृद्धिलाई वर्षाको अभिलेख (Rainfall records) सँग क्रस-चेक (Cross-check) गरिनु पर्दछ। सोही वडामा रहेको तनाव-जोखिमयुक्त TW-12 को विपरीत यस साइटले लचिलो/पुनरुत्थानशील भू–जल भण्डार / एक्विफर व्यवहार (Resilient aquifer behavior) लाई प्रष्ट पार्छ।